Η αλλαγή ώρας βλάπτει τον αμφιβληστροειδή

Σύνοψη

• Νέα μελέτη του Northwestern Medicine συνδέει ευθέως την αλλαγή της ώρας με τον κίνδυνο εμφάνισης αγγειακών παθήσεων του αμφιβληστροειδούς χιτώνα.
• Η μετάβαση στη θερινή ώρα (άνοιξη), η οποία αφαιρεί μία ώρα ύπνου, αυξάνει τον κίνδυνο κατά 30% τον αμέσως επόμενο μήνα.
• Η επιστροφή στη χειμερινή ώρα (φθινόπωρο) λειτουργεί προστατευτικά, μειώνοντας τον κίνδυνο οφθαλμικών παθήσεων κατά 20%.
• Η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού προκαλεί μεταβολικές ανωμαλίες και φλεγμονώδεις αντιδράσεις στο εξαιρετικά ευαίσθητο μικροαγγειακό δίκτυο των ματιών.
• Η έρευνα βασίστηκε στην ανάλυση 18 εκατομμυρίων ιατρικών φακέλων, αναδεικνύοντας τη δύναμη των Big Data στην προληπτική ιατρική.

Η μετάβαση στη θερινή ώρα δεν προκαλεί απλώς μια προσωρινή αίσθηση κόπωσης. Μια νέα έρευνα από την Ιατρική Σχολή Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern, αποκαλύπτει ότι η απώλεια μιας ώρας ύπνου έχει άμεσο και μετρήσιμο αντίκτυπο στην υγεία των ματιών μας, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο σοβαρών αγγειακών παθήσεων του αμφιβληστροειδούς.

Η μελέτη έρχεται να προσθέσει νέα δεδομένα στον συνεχιζόμενο ιατρικό διάλογο σχετικά με τις βιολογικές επιπτώσεις της αλλαγής της ώρας, εστιάζοντας αυτή τη φορά σε έναν από τους πιο μεταβολικά ενεργούς ιστούς του ανθρώπινου σώματος: τον αμφιβληστροειδή χιτώνα.

Πώς η αλλαγή της ώρας επηρεάζει τον αμφιβληστροειδή

Η μετάβαση στη θερινή ώρα συνδέεται επιστημονικά με αύξηση 30% στον κίνδυνο εμφάνισης αγγειακών παθήσεων του αμφιβληστροειδούς. Αυτό οφείλεται στη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού και την απώλεια μιας ώρας ύπνου. Αντίθετα, η επιστροφή στη χειμερινή ώρα προσφέρει προστατευτική δράση, μειώνοντας τα νέα περιστατικά κατά 20% τον πρώτο μήνα.

Τα δεδομένα της έρευνας του Northwestern

Για να κατανοήσουν πώς η διαταραχή του βιολογικού ρολογιού επηρεάζει την αγγειακή υγεία του αμφιβληστροειδούς, οι ερευνητές υπό την καθοδήγηση της Δρ. Rukhsana Mirza (Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας), πραγματοποίησαν μια αναδρομική ανάλυση δεδομένων σε τεράστια κλίμακα. Αξιοποίησαν την εμπορική βάση δεδομένων Merative MarketScan, αναλύοντας τα ιατρικά ιστορικά περισσότερων από 18 εκατομμυρίων ασθενών ηλικίας 18 έως 64 ετών.

Τα κύρια συμπεράσματα:

• Εαρινή μετάβαση: Καταγράφηκε αύξηση σχεδόν 30% στις νέες διαγνώσεις Παραγωγικής Διαβητικής Αμφιβληστροειδοπάθειας (PDR) και Νεοαγγειακής Ηλικιακής Εκφύλισης της Ωχράς Κηλίδας (nvAMD) τον μήνα που ακολουθεί την αλλαγή σε θερινή ώρα.
• Φθινοπωρινή μετάβαση: Καταγράφηκε μείωση 20% στον κίνδυνο Απόφραξης Φλέβας του Αμφιβληστροειδούς (RVO) και PDR τον μήνα μετά την επιστροφή στη χειμερινή ώρα.
• Βιολογικό αποτύπωμα: Η απώλεια έστω και μίας ώρας ύπνου προκαλεί άμεση φλεγμονώδη απόκριση στο μικροαγγειακό σύστημα.

Ο βιολογικός μηχανισμός και ο κιρκάδιος ρυθμός

Ο αμφιβληστροειδής αποτελεί το εσώτατο, φωτοευαίσθητο στρώμα ιστού στο μάτι και, σύμφωνα με τους ερευνητές, λειτουργεί ως «παράθυρο στο σώμα». Διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού, δηλαδή του 24ωρου εσωτερικού ρολογιού που ελέγχει τον κύκλο ύπνου-αφύπνισης, την παραγωγή ορμονών και τη θερμοκρασία του σώματος.

Όπως επισημαίνει ο Δρ. Kyle Chan, συν-πρώτος συγγραφέας της μελέτης, υπάρχει πλέον εκτενής βιβλιογραφία που αποδεικνύει ότι η κιρκάδια κακή ευθυγράμμιση μπορεί να προκαλέσει μεταβολικές ανωμαλίες. Η απότομη αλλαγή της ώρας προκαλεί «σοκ» στο σύστημα, γεγονός που αποτυπώνεται στα μικροσκοπικά και εξαιρετικά ευαίσθητα αγγεία των ματιών. Αντίστροφα, η επιστροφή της μίας ώρας ύπνου το φθινόπωρο δίνει στο σώμα τον απαραίτητο χρόνο επαναρρύθμισης, προσφέροντας ξεκάθαρη προστατευτική δράση.

Από την καρδιά στα μάτια: Η συσχέτιση των συμπτωμάτων

Προηγούμενες έρευνες έχουν ήδη εδραιώσει την άμεση σύνδεση μεταξύ της μετάβασης στη θερινή ώρα και της αύξησης των οξέων καρδιαγγειακών επεισοδίων, συμπεριλαμβανομένων των ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων και των καρδιακών προσβολών.

Η Δρ. Mirza εξηγεί τη λογική γέφυρα μεταξύ αυτών των ευρημάτων: 

Έχουμε δει πώς οι μεταβάσεις στη θερινή ώρα, ιδιαίτερα την άνοιξη όταν χάνουμε μια ώρα ύπνου, συνδέονται με αυξημένα ποσοστά καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών. Αυτό μας οδήγησε στο ερώτημα εάν παρόμοιες επιδράσεις συμβαίνουν στον αμφιβληστροειδή, ο οποίος περιέχει μερικά από τα πιο πολύπλοκα μικροαγγειακά δίκτυα του σώματος. 

Τα ευρήματα επιβεβαίωσαν τις υποψίες τους, ανοίγοντας τον δρόμο για στενότερη συνεργασία μεταξύ οφθαλμιάτρων, νευρολόγων και καρδιολόγων.