Ο περιβαλλοντικός κίνδυνος από τις εκτοξεύσεις των εμπορικών πυραύλων

Σύνοψη

Νέα εις βάθος έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις περιβαλλοντικές συνέπειες της ραγδαία αναπτυσσόμενης βιομηχανίας των εμπορικών διαστημικών πτήσεων (SpaceX, Blue Origin, κ.ά.).

Ο μαύρος άνθρακας (αιθάλη) που εκλύεται κατά την επανείσοδο και οι χημικές αντιδράσεις από τα καυσαέρια των πυραύλων προκαλούν ανησυχητική φθορά στο στρώμα του όζοντος, απαιτώντας άμεση ρύθμιση.

Το περιβαλλοντικό τίμημα των ιδιωτικών διαστημικών πτήσεων

Η κούρσα των δισεκατομμυριούχων για την κατάκτηση του Διαστήματος δεν είναι απλώς ακριβή σε κεφάλαια, αλλά κοστίζει ακριβά και στο περιβάλλον. Μια νέα και άκρως ανησυχητική μελέτη αποκαλύπτει ότι ο πολλαπλασιασμός των εκτοξεύσεων εμπορικών πυραύλων απειλεί άμεσα τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.

Πώς τα διαστημικά ταξίδια βλάπτουν το στρώμα του όζοντος;

Οι εκτοξεύσεις πυραύλων (εμπορικών και μη) και η διαδικασία επανεισόδου τμημάτων τους στην ατμόσφαιρα, εναποθέτουν τεράστιες ποσότητες μαύρου άνθρακα (αιθάλη) και οξειδίων του αζώτου απευθείας στη στρατόσφαιρα και τη μεσόσφαιρα. Επειδή εκεί δεν υπάρχουν καιρικά φαινόμενα (π.χ. βροχή) για να “ξεπλύνουν” τους ρύπους, τα σωματίδια παραμένουν για χρόνια, απορροφώντας θερμότητα και καταστρέφοντας καταλυτικά το στρώμα του όζοντος που προστατεύει τη Γη από την υπεριώδη ακτινοβολία.

Το πρόβλημα του μαύρου άνθρακα

Ο μαύρος άνθρακας που παράγεται από τους κινητήρες που χρησιμοποιούν κηροζίνη (RP-1) αποτελεί την κύρια πηγή ανησυχίας των επιστημόνων:

• Θερμική Παγίδευση: Σε αυτά τα υψόμετρα, τα σωματίδια αιθάλης είναι 500 φορές πιο αποδοτικά στο να παγιδεύουν θερμότητα σε σχέση με τις επιφανειακές εκπομπές.
• Ραγδαία Αύξηση Πτήσεων: Η μετάβαση από τις κρατικές (σπάνιες) εκτοξεύσεις της NASA, σε καθημερινές εμπορικές εκτοξεύσεις (Starlink, διαστημικός τουρισμός) αυξάνει εκθετικά τον όγκο των ρύπων.
• Απόβλητα Επανεισόδου: Η καύση διαστημικών “σκουπιδιών” κατά την επανείσοδο προσθέτει μεταλλικά σωματίδια αλουμινίου, τα οποία επίσης πυροδοτούν χημικές αντιδράσεις καταστροφικές για το όζον.

Η ανάγκη για νομοθεσία

Η διαστημική βιομηχανία λειτουργεί αυτή τη στιγμή σε ένα “κενό” περιβαλλοντικής νομοθεσίας όσον αφορά την ανώτερη ατμόσφαιρα. Οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη μετάβασης σε πιο καθαρά καύσιμα (όπως το υγρό μεθάνιο ή το υγρό υδρογόνο, αν και αυτά έχουν άλλα μειονεκτήματα) και τη δημιουργία ενός παγκόσμιου πλαισίου αξιολόγησης (Space Environmental Footprint).

Η άποψη του Techgear

Είναι εντυπωσιακό να βλέπεις πυραύλους να προσγειώνονται κάθετα, αλλά οφείλουμε να δούμε τη μεγάλη εικόνα. Η μελέτη του Nature επιβεβαιώνει κάτι που η βιομηχανία του New Space προσπαθεί να υποβαθμίσει: η ατμόσφαιρα δεν είναι απύθμενος κάδος. Αν σκοπεύουμε να έχουμε αερογραμμικές συχνότητες εκτοξεύσεων για τον εποικισμό του Άρη ή για παγκόσμιο δορυφορικό ίντερνετ (του οποίου η χρήση στην Ελλάδα αυξάνεται ραγδαία στα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές), πρέπει άμεσα να αναπτυχθούν φιλικοί προς το περιβάλλον κινητήρες. Η τεχνολογία οφείλει να λύνει προβλήματα στη Γη, όχι να δημιουργεί νέα στη στρατόσφαιρα.