Πιλοτικές δοκιμές στον «Δημόκριτο» με drones και AI

Σύνοψη

• Πραγματοποιήθηκαν οι δεύτερες πιλοτικές δοκιμές του ευρωπαϊκού έργου 6G-VERSUS, εστιάζοντας στη χρήση τεχνολογιών Beyond 5G και 6G στην Ελλάδα.
• Οι δοκιμές διεξήχθησαν στις εγκαταστάσεις του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», εξετάζοντας ρεαλιστικά σενάρια δασικών πυρκαγιών, ανίχνευσης καπνού και υποστήριξης διασωστών.
• Στο πεδίο αξιοποιήθηκαν drones, ρομποτικοί σκύλοι και αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης (AI) για την παροχή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο στις ομάδες πρώτης απόκρισης.
• Κεντρικό ρόλο διαδραμάτισε η υποδομή B5G/6G Athens Experimentation Platform, μια συνεργασία του «Δημόκριτου» με τον ΟΤΕ, συνδυάζοντας δίκτυα 5G Standalone και πόρους edge computing.
• Στο ελληνικό πιλοτικό πρόγραμμα συμμετέχουν φορείς όπως το ICCS/i-SENSE, η INFOLYSiS και η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Αττικής.

Η ενσωμάτωση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων 6G και της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στη διαχείριση φυσικών καταστροφών αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα του ευρωπαϊκού έργου 6G-VERSUS. Μέσα από τις δεύτερες πιλοτικές δοκιμές που έλαβαν χώρα στις εγκαταστάσεις του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», επιβεβαιώθηκε η ικανότητα των δικτύων Beyond 5G (B5G) και 6G να υποστηρίξουν απαιτητικές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης. Η χρήση ρομποτικών συστημάτων και drones, σε συνδυασμό με την επεξεργασία δεδομένων στο άκρο του δικτύου (edge computing), δημιουργεί ένα τεχνολογικό οικοσύστημα ικανό να παρέχει κρίσιμες πληροφορίες στις ομάδες πρώτης απόκρισης σε πραγματικό χρόνο.

Η τεχνολογική υποδομή: B5G/6G Athens Experimentation Platform

Βασικός πυλώνας του ελληνικού use case είναι η B5G/6G Athens Experimentation Platform. Πρόκειται για μια προηγμένη πειραματική υποδομή που λειτουργεί υπό τον συντονισμό του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» σε συνεργασία με τον όμιλο ΟΤΕ.

• Αρχιτεκτονική 5G Standalone: Η πλατφόρμα δεν περιορίζεται σε αναβαθμίσεις προηγούμενων δικτύων, αλλά συνδυάζει δίκτυα 5G Standalone, εξασφαλίζοντας εξαιρετικά χαμηλή καθυστέρηση (latency) και υψηλό εύρος ζώνης.
• Edge και Cloud Υπολογιστικοί Πόροι: Η ενσωμάτωση υπολογιστικών πόρων edge και cloud επιτρέπει την εκτέλεση πολύπλοκων διεργασιών ακριβώς δίπλα στο πεδίο επιχειρήσεων, ελαχιστοποιώντας τον χρόνο απόκρισης των συστημάτων.
• Αυτοματοποιημένος Πειραματισμός: Διαθέτει μηχανισμούς παρακολούθησης και αυτοματοποιημένου πειραματισμού, δίνοντας τη δυνατότητα ενσωμάτωσης κάθετων εφαρμογών (verticals) σε συνθήκες που προσομοιάζουν πραγματικές προκλήσεις.

Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο Δρ. Χαρίλαος Κουμαράς, επιστημονικός υπεύθυνος του έργου στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», η πλατφόρμα συνιστά ένα «ζωντανό περιβάλλον πειραματισμού», όπου δίκτυα, υπολογιστικοί πόροι και AI συγκλίνουν για την αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων.

Διαχείριση πεδίου: Drones, ρομποτικοί σκύλοι και Τεχνητή Νοημοσύνη

Το επιχειρησιακό σενάριο των δοκιμών εστίασε στην έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών και την άμεση υποστήριξη διασωστικών επιχειρήσεων. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, αναπτύχθηκε ένα δίκτυο συλλογής δεδομένων υψηλής ευκρίνειας και συνεργατικής ρομποτικής.

Ο εξοπλισμός πεδίου περιελάμβανε κάμερες υψηλής ανάλυσης και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) για συνεχή εναέρια επιτήρηση. Ταυτόχρονα, χρησιμοποιήθηκε ρομποτικός σκύλος, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να κινείται σε δύσβατες ή και επικίνδυνες περιοχές όπου η ανθρώπινη παρουσία καθίσταται ριψοκίνδυνη. Οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης αναπτύχθηκαν τόσο στο δίκτυο όσο και στο άκρο του, με κύριο σκοπό την αυτόματη ανίχνευση καπνού και τον ακριβή εντοπισμό πιθανών θυμάτων εντός της πληγείσας περιοχής. Ένα καίριο πλεονέκτημα αυτής της αρχιτεκτονικής είναι η ικανότητα διατήρησης της συνδεσιμότητας, επιτρέποντας την απρόσκοπτη επικοινωνία ακόμα και όταν οι συμβατικές υποδομές αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Ο υποψήφιος διδάκτορας της ομάδας FRONT, Γεώργιος Μακρόπουλος, τόνισε πως η αξιολόγηση αυτών των τεχνολογιών στοχεύει άμεσα στη μείωση της καθυστέρησης και στη βελτίωση της επιχειρησιακής εικόνας, διευκολύνοντας τις κρίσιμες αποφάσεις.

Ο ρόλος του Edge Computing στη λήψη αποφάσεων

Ο παράγοντας του χρόνου είναι καθοριστικός στις φυσικές καταστροφές. Ο Σπυρίδων Γεωργούλας, επιστημονικός συνεργάτης της ομάδας FRONT, ανέδειξε τη δυνατότητα της υποδομής να μεταφέρει την υπολογιστική ισχύ δίπλα στο σημείο ενδιαφέροντος. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει την επεξεργασία δεδομένων πρακτικά σε πραγματικό χρόνο.

Αντί να αποστέλλεται ο τεράστιος όγκος δεδομένων (από κάμερες, αισθητήρες, drones) σε κεντρικούς διακομιστές, δημιουργώντας καθυστερήσεις στη μετάδοση, τα δεδομένα ενοποιούνται και αναλύονται από αλγόριθμους AI επί τόπου. Η γρήγορη τροφοδότηση των χειριστών με αξιοποιήσιμη, φιλτραρισμένη πληροφορία κάνει, σύμφωνα με τον κ. Γεωργούλα, την «ουσιαστική διαφορά στην έγκαιρη προειδοποίηση και στον καλύτερο συντονισμό των διαθέσιμων μέσων».

Συνέργειες, εταίροι και ο ρόλος του ΟΤΕ

Το οικοσύστημα του 6G-VERSUS στην Ελλάδα βασίζεται στη στενή συνεργασία πολλών διαφορετικών φορέων. Το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» ανέλαβε τον συντονισμό των δραστηριοτήτων και μαζί με τον ΟΤΕ παρείχαν την από-άκρο-σε-άκρο (end-to-end) 5G τηλεπικοινωνιακή υποδομή.

Πέραν της παροχής του απαραίτητου τηλεπικοινωνιακού φάσματος, ο ΟΤΕ ανέπτυξε εξειδικευμένο λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης για την ανίχνευση καπνού, αξιολογώντας το σύστημα σε συνθήκες που πλησιάζουν την πραγματική δράση. Ο Δρ. Γιώργος Λυμπερόπουλος, υπεύθυνος R&D του Ομίλου ΟΤΕ, σημείωσε ότι η σύμπραξη τηλεπικοινωνιακών παρόχων με ερευνητικούς φορείς επιταχύνει την καινοτομία, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χρήση των δικτύων επόμενης γενιάς σε τομείς επιχειρησιακής ανθεκτικότητας.

Επιπρόσθετα, το ινστιτούτο ICCS/i-SENSE υπήρξε υπεύθυνο για τον τεχνικό σχεδιασμό και την ολοκλήρωση του σεναρίου. Η εταιρεία INFOLYSiS ενσωμάτωσε λύσεις AI, ενώ η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Αττικής προσέφερε την επιχειρησιακή οπτική ως ο τελικός χρήστης των συστημάτων στο πεδίο.

Η θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή έρευνα

Το συγκεκριμένο εγχείρημα εντάσσεται στο ευρύτερο έργο 6G-VERSUS, το οποίο λαμβάνει χρηματοδότηση από το Smart Networks and Services Joint Undertaking (SNS JU) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon Europe. Πρόκειται για μια σύμπραξη μεγάλης κλίμακας που περιλαμβάνει 34 οργανισμούς από 10 διαφορετικές χώρες.

Η Ελλάδα αποτελεί μία από τις έξι κεντρικές τοποθεσίες πιλοτικών δοκιμών του προγράμματος, λειτουργώντας παράλληλα με τη Φινλανδία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Βουλγαρία και τη Γαλλία. Μέσα από τις συνεχείς αναβαθμίσεις και την ωρίμανση του εγχώριου use case, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε ενεργό κόμβο ανάπτυξης για τεχνολογίες 6G, εστιάζοντας σε εφαρμογές με άμεσο και υψηλό κοινωνικό αντίκτυπο. Η πλατφόρμα της Αθήνας, επιβεβαιώνει με αυτόν τον τρόπο τη λειτουργία της ως εθνική υποδομή αιχμής, στοχεύοντας στην άμεση διασύνδεση της τεχνολογικής ανάπτυξης με την προστασία της ανθρώπινης ζωής.