Ποιες αρχές θα προστατεύουν τα θεμελιώδη δικαιώματα μας στην Ελλάδα

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο πλαίσιο του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) δημοσιεύει τον κατάλογο των εθνικών αρχών και φορέων που επιβάλλουν ή εποπτεύουν την τήρηση των ενωσιακών υποχρεώσεων για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα στη μεταχείριση χωρίς διακρίσεις, όταν χρησιμοποιούν συστήματα AI υψηλού κινδύνου.

Με την κατάρτιση και τη δημοσίευση του καταλόγου η Ελλάδα εκπληρώνει την πρώτη εθνική υποχρέωση για την εφαρμογή του AI Act σε εθνικό επίπεδο. Η Ελλάδα, άλλωστε, υποστηρίζει πλήρως και εμπράκτως το όραμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υιοθέτηση ανθρωποκεντρικής και αξιόπιστης AI, με ενίσχυση της καινοτομίας και εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας, της ασφάλειας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Οι Αρχές που περιλαμβάνονται στον κατάλογο είναι οι εξής:

• Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
• Ο Συνήγορος του Πολίτη
• Η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών
• Η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Οι προαναφερόμενες Αρχές θα αποκτήσουν επιπλέον εξουσίες, όπως η πρόσβαση σε κάθε τεκμηρίωση που δημιουργείται ή διατηρείται από έναν οργανισμό για τη συμμόρφωσή του με τον Κανονισμό για την AI, όταν αυτή είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική εκπλήρωση της αποστολής των Αρχών αυτών και εντός των ορίων της δικαιοδοσίας τους. Οι επιπλέον εξουσίες θα ισχύουν από τις 2 Αυγούστου 2026. Ο κατάλογος κοινοποιήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα επικαιροποιείται με βάση τις μελλοντικές ανάγκες και συνθήκες.

Επισημαίνεται ότι το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης συντονίζει με συστηματικό τρόπο τις προσπάθειες για την προσαρμογή της χώρας στις προβλέψεις του Κανονισμού για την AI, ο οποίος αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για την AI σε διεθνές επίπεδο. Ο Κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 2 Αυγούστου 2024, ενώ οι επιμέρους υποχρεώσεις που προβλέπει θα αρχίσουν να εφαρμόζονται σταδιακά, σε διάστημα 36 μηνών από τη θέση του σε ισχύ.