Σπάνιο σουπερνόβα άφησε ίχνη στον βυθό – Επιστήμονες ανακάλυψαν πλουτώνιο-244 στον πυθμένα του Ειρηνικού

Μια σπάνια και εξαιρετικά βίαιη κοσμική έκρηξη στον Γαλαξία μας έχει αφήσει το αποτύπωμά της στον Ειρηνικό Ωκεανό και δημιούργησε μερικά από τα πιο σπάνια στοιχεία του σύμπαντος, όπως το πλουτώνιο-244.

Τα στοιχεία αυτά ταξίδεψαν στο Διάστημα και, ύστερα από 10 εκατομμύρια χρόνια, έφτασαν στη Γη. Κατέληξαν στον πυθμένα του ωκεανού για να εντοπιστούν και να αναλυθούν από τον δρα Dominik Koll και διεθνή ομάδα ερευνητών.

Τα ευρήματα της ομάδας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Astronomy. Οι ερευνητές εντόπισαν πλουτώνιο-244 με τη βοήθεια της εγκατάστασης VEGA AMS του ANSTO, γεγονός που δείχνει ότι η αρχική έκρηξη ήταν πολύ μεγαλύτερη από μια συνηθισμένη σουπερνόβα.

Ο δρ Koll, επίτιμος λέκτορας στη Σχολή Φυσικής του Australian National University και
μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf στη Γερμανία, περιέγραψε το εύρημα ως
εντυπωσιακό.

«Είναι
συναρπαστικό ότι μπορούμε σήμερα να μετρήσουμε ίχνη, σε ένα δείγμα ηλικίας
δεκάδων εκατομμυρίων ετών, από μια διαδικασία που έγινε πριν από περισσότερα
από 100 εκατομμύρια χρόνια», ανέφερε.

Οι εκρήξεις
σουπερνόβα είναι σπάνια διαστημικά φαινόμενα. Οι άνθρωποι έχουν παρατηρήσει
μόνο μία σουπερνόβα στον γαλαξία μας, το 1987, αν και έχουν εντοπιστεί πολλές
σε άλλους γαλαξίες. Όμως οι εκρήξεις που μπορούν να δημιουργήσουν πλουτώνιο-244
θεωρούνται ακόμη πιο σπάνιες: εκτιμάται ότι συμβαίνουν 1.000 έως 10.000 φορές
σπανιότερα από τις συνηθισμένες.

Σε τέτοια ακραία
γεγονότα δημιουργούνται βαριά στοιχεία μέσω μιας διαδικασίας κατά την οποία οι
πυρήνες ατόμων συλλαμβάνουν πολύ γρήγορα νετρόνια. Παρότι η διαδικασία έχει
αναπαραχθεί στη Γη σε θερμοπυρηνικές εκρήξεις, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν
ακόμη με ακρίβεια πού συμβαίνει φυσικά στο σύμπαν.

Για να
προσδιορίσουν πότε συνέβη η αρχική έκρηξη, οι ερευνητές έκαναν ένα είδος
επιστημονικής έρευνας με ραδιενεργά στοιχεία. Η μέθοδος θυμίζει τη χρονολόγηση
με άνθρακα, αλλά εδώ χρησιμοποιήθηκαν άλλα στοιχεία, όπως το πλουτώνιο-244, το
οποίο έχει χρόνο ημιζωής 80 εκατομμύρια χρόνια.

Η ομάδα μελέτησε ένα δείγμα κρούστας από τον πυθμένα του Ειρηνικού Ωκεανού. Σε προηγούμενη φάση, οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει στο ίδιο υλικό ένα άλλο ίχνος σουπερνόβα: το σίδηρο-60. Η ανάλυση αυτή έγινε με τη βοήθεια ειδικών εργαστηριακών εγκαταστάσεων του ANU. Παράλληλα, η χρονολόγηση των στρωμάτων του δείγματος έγινε στη γερμανική εγκατάσταση DREAMS του HZDR, με βάση το ραδιενεργό βηρύλλιο-10, το οποίο δημιουργείται στην ανώτερη ατμόσφαιρα.

Τα δεδομένα έδειξαν δύο κορυφώσεις σιδήρου-60 σε συγκεκριμένα βάθη της κρούστας. Αυτό δείχνει ότι δύο κοντινές σουπερνόβα συνέβησαν τα τελευταία 10 εκατομμύρια χρόνια.