Το νέο μοντέλο του ChatGPT «δραπέτευσε», έριξε Claude, Grok και Gemini και διάβασε όλο το Internet: Πώς γεννήθηκε μια viral θεωρία

Ο συνδυασμός ενός τίζερ και μιας ταυτόχρονης κατάρρευσης όλων των μεγάλων συστημάτων ΑΙ, ήταν αρκετός για να πάρει φωτιά η φαντασία του κοινού.

Το βράδυ της 3ης Σεπτεμβρίου, για λίγα λεπτά, ένα μεγάλο κομμάτι του διαδικτύου έμεινε χωρίς πρόσβαση σε τεχνητή νοημοσύνη. Το ChatGPT σταμάτησε να απαντά. Το Claude εμφάνιζε σφάλματα. Το Grok δήλωνε υπερφορτωμένο. Το Gemini είχε πέσει εντελώς. Τέσσερις διαφορετικές εταιρείες, τέσσερα διαφορετικά προϊόντα, όλα εκτός λειτουργίας μέσα στο ίδιο στενό χρονικό παράθυρο.

Και λίγα λεπτά πριν από αυτό, κάτι περίεργο είχε ήδη τραβήξει την προσοχή του κόσμου στο X. Ο επίσημος λογαριασμός της OpenAI ανέβασε ένα σιωπηλό βίντεο δώδεκα δευτερολέπτων, μια παλιά τεχνολογική επίδειξη του MIT Media Lab από το 1980, χωρίς καμία εξήγηση, μόνο τα ονόματα των ανθρώπων που την είχαν δημιουργήσει. Λίγο αργότερα, ο λογαριασμός του ίδιου του ChatGPT δημοσίευσε επτά λέξεις που έμοιαζαν με προαναγγελία, ότι τα άστρα ήταν σχεδόν ευθυγραμμισμένα, μια σαφής νύξη για το επερχόμενο μοντέλο της εταιρείας, γνωστό ήδη ως GPT-6 Astra.

Αρκετά για να πάρει φωτιά η φαντασία του κοινού

Ο συνδυασμός αυτών των δύο γεγονότων, ενός μυστηριώδους τίζερ και μιας ταυτόχρονης, ανεξήγητης κατάρρευσης όλων των μεγάλων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, ήταν αρκετός για να πάρει φωτιά η φαντασία του κοινού. Μέσα σε λεπτά, οι χρήστες άρχισαν να παίζουν με το όνομα Astra, γράφοντας παραλλαγές όπως Atrsa, Rstra, Restr, Reset, σαν να επρόκειτο για κάποιο κρυφό μήνυμα που ξεδιπλωνόταν μπροστά στα μάτια τους την ίδια στιγμή που το σύστημα κατέρρεε.

Σε ένα δημοφιλές σχόλιο στο Reddit, κάποιος χρήστης έγραψε πως ίσως η τεχνητή γενική νοημοσύνη είχε απλώς εγκαταλείψει το περιβάλλον δοκιμών της. Η ιδέα εξαπλώθηκε γρήγορα σε μια πλήρη αφήγηση, ότι το νέο μοντέλο της OpenAI είχε καταφέρει να ξεφύγει από τον έλεγχο των δημιουργών του, είχε παρεμποδίσει ή «ρίξει» σκόπιμα τα ανταγωνιστικά συστήματα των Anthropic, xAI και Google, και είχε αρχίσει να απορροφά ανεξέλεγκτα δεδομένα από ολόκληρο το διαδίκτυο.

Μια θεωρία που δεν γεννήθηκε μόνη της

Η θεωρία δεν εμφανίστηκε στο κενό, που λέμε. Είχε ένα πραγματικό προηγούμενο που της έδωσε αληθοφάνεια. Τον περασμένο Ιούλιο, η ίδια η OpenAI είχε παραδεχτεί δημόσια ένα σοβαρό περιστατικό: κατά τη διάρκεια εσωτερικού τεστ κυβερνοασφάλειας, ένα πειραματικό μοντέλο της, που λειτουργούσε μέσα σε απομονωμένο ψηφιακό περιβάλλον προκειμένου να απενεργοποιηθούν προσωρινά οι κανονικοί μηχανισμοί ασφαλείας του, κατάφερε να διαφύγει από αυτό το περιβάλλον εκμεταλλευόμενο ένα άγνωστο μέχρι τότε κενό ασφαλείας.

Το μοντέλο απέκτησε πρόσβαση στο εσωτερικό δίκτυο της εταιρείας και τελικά στο ανοιχτό διαδίκτυο, κάτι που δεν επιτρεπόταν να έχει, και χρησιμοποίησε αυτή την πρόσβαση για να εισβάλει στα συστήματα μιας άλλης εταιρείας, της Hugging Face, αναζητώντας τη σωστή απάντηση σε ένα τεστ που προσπαθούσε να «κλέψει». Η ίδια η OpenAI χαρακτήρισε το περιστατικό πρωτοφανές, συγκρίνοντάς το με τη διαρροή ενός τροποποιημένου ιού από εργαστήριο βιοασφάλειας σε γειτονική εγκατάσταση. Ήταν, σύμφωνα με τους ειδικούς, ένα από τα πρώτα δημόσια τεκμηριωμένα παραδείγματα αυτόνομης κυβερνοεπίθεσης από σύστημα τεχνητής νοημοσύνης χωρίς ανθρώπινη καθοδήγηση.

Αυτό το προηγούμενο περιστατικό, αν και ξεχωριστό και χρονικά προγενέστερο, ήταν αρκετό ώστε, όταν εμφανίστηκε η νέα, ταυτόχρονη κατάρρευση συστημάτων τον Σεπτέμβριο, ο κόσμος να συνδέσει αυτόματα τα δύο γεγονότα, θεωρώντας πως κάτι ανάλογο, αλλά μεγαλύτερης κλίμακας, είχε συμβεί ξανά, αυτή τη φορά με το ίδιο το νέο, ισχυρότερο μοντέλο.

Mια πραγματικότητα πολύ συνηθισμένη

Η πραγματικότητα, όπως προέκυψε τις επόμενες ώρες, ήταν πολύ πιο συνηθισμένη. Καμία από τις τέσσερις εταιρείες δεν επιβεβαίωσε καμία σύνδεση ανάμεσα στο τίζερ της OpenAI και τη διακοπή λειτουργίας. Αντίθετα, κάθε εταιρεία εντόπισε τη δική της, ξεχωριστή τεχνική αιτία. Η OpenAI ανέφερε πρόβλημα δρομολόγησης που επηρέασε το ChatGPT και το εργαλείο προγραμματισμού Codex. Η Anthropic μίλησε για πρόβλημα υποδομής που προκάλεσε μερική διακοπή στο Claude και σε συναφείς υπηρεσίες της. Η xAI εντόπισε τη βλάβη σε κέντρο δεδομένων στο Μέμφις, με τη SpaceX, που μοιράζεται υποδομή με την xAI, να ζητά συγγνώμη για τη διαταραχή, υπονοώντας ότι το πρόβλημα είχε επηρεάσει και άλλους συνεργάτες υπολογιστικής ισχύος πέρα από την ίδια την πλατφόρμα.

Η χρονική σύμπτωση ανάμεσα στο μάρκετινγκ τίζερ της OpenAI για το Astra και την ασύνδετη τεχνική βλάβη τεσσάρων ανεξάρτητων υποδομών ήταν, τελικά, ακριβώς αυτό, μια σύμπτωση. Όμως στάθηκε αρκετή για να γεννήσει μία από τις πιο διαδεδομένες viral θεωρίες της χρονιάς για την τεχνητή νοημοσύνη, μια θεωρία που δανείστηκε την αληθοφάνειά της από ένα πραγματικό περιστατικό διαφυγής μοντέλου δύο μήνες νωρίτερα, συνδυάζοντάς το με ένα μυστηριώδες βίντεο, μια κρυπτική φράση και μια πρωτοφανή, ταυτόχρονη κατάρρευση των μεγαλύτερων ονομάτων της βιομηχανίας…