Το σχέδιο απεξάρτησης από τις Google & Amazon

Σύνοψη

• Επτά ολλανδικοί πάροχοι υπηρεσιών cloud (Centric, KPN, Info Support, Intermax, Nebul, Previder, Uniserver) ενώνουν τις δυνάμεις τους.
• Πρόθεση αποτελεί η δημιουργία μιας ευρωπαϊκής, βιώσιμης εναλλακτικής απέναντι στην αμερικανική κυριαρχία των Microsoft Azure, Amazon AWS και Google Cloud.
• Υιοθέτηση κοινών τεχνικών προτύπων για άμεση μεταφορά δεδομένων, εξαλείφοντας το φαινόμενο του vendor lock-in.
• Αυστηροί κανόνες αποτροπής ξένων εξαγορών. Εάν μέλος της συμμαχίας εξαγοραστεί από μη ευρωπαϊκή εταιρεία, ο ρόλος του και τα δεδομένα του μεταβιβάζονται στα υπόλοιπα μέλη.
• Το ολλανδικό μοντέλο αναδεικνύει τις προκλήσεις για την ελληνική αγορά, η οποία ενσωματώνει ραγδαία αμερικανικές υποδομές cloud για τον δημόσιο τομέα.

Επτά ολλανδικές εταιρείες τεχνολογίας (Centric, KPN, Info Support, Intermax, Nebul, Previder και Uniserver) δημιούργησαν την Open Cloud Alliantie, μια ευρωπαϊκή εναλλακτική έναντι των Amazon AWS, Google Cloud και Microsoft Azure. Στόχος της συμμαχίας είναι η ανάληψη μεγάλων κρατικών συμβάσεων, διασφαλίζοντας την ψηφιακή κυριαρχία και αποτρέποντας τη μεταφορά ευαίσθητων δεδομένων σε αμερικανικούς servers.

Η αναζήτηση της τεχνολογικής κυριαρχίας στην Ευρώπη περνάει από το στάδιο της θεωρίας στην αυστηρή πρακτική εφαρμογή. Σύμφωνα με επίσημες αναφορές, οι πάροχοι συμφώνησαν σε ένα κοινό πλαίσιο λειτουργίας για την παροχή υπηρεσιών cloud. Η συγκεκριμένη συνέργεια δεν στοχεύει αποκλειστικά στον ιδιωτικό τομέα, αλλά στρέφεται ανοιχτά προς την ανάληψη δημοσίων έργων κρίσιμης εθνικής σημασίας.

Η κυριαρχία των τριών αμερικανικών κολοσσών (Microsoft, Amazon, Google) που ελέγχουν συνδυαστικά άνω του 60% της παγκόσμιας υποδομής cloud, αφήνει μικρά περιθώρια ελιγμών για τους εγχώριους παρόχους. Η ολλανδική συμμαχία σκοπεύει να λειτουργήσει ως αντίβαρο, διατηρώντας ταυτόχρονα το επίπεδο ανταγωνισμού και αποφεύγοντας τον κίνδυνο δημιουργίας καρτέλ, όπως επιβεβαίωσε και η Ολλανδική Αρχή Ανταγωνισμού (ACM).

Η συγκεκριμένη σύμπραξη επιταχύνθηκε μετά την αποκάλυψη ότι η εταιρεία Solvinity, η οποία διαχειρίζεται το ολλανδικό σύστημα ψηφιακής ταυτότητας DigiD, βρίσκεται σε διαδικασία πιθανής εξαγοράς από την αμερικανική Kyndryl. Το ενδεχόμενο ο έλεγχος των δεδομένων ταυτοποίησης των Ολλανδών πολιτών να περάσει σε αμερικανικά χέρια σήμανε άμεσα συναγερμό για τις ρυθμιστικές αρχές.

Τα στατιστικά δεδομένα ενισχύουν την ανησυχία γύρω από την ψηφιακή εξάρτηση. Ανάλυση του δικτύου NOS σε 16.500 domain names που χρησιμοποιούνται από κυβερνητικούς φορείς, νοσοκομεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα και άλλους κρίσιμους οργανισμούς της Ολλανδίας, έδειξε ότι το 67% εξαρτάται από τουλάχιστον μία αμερικανική υπηρεσία cloud.

• Ο κίνδυνος του Vendor Lock-in: Η μετάβαση εκτός των υποδομών της Amazon ή της Microsoft παραμένει συχνά απαγορευτική ως προς το κόστος, εγκλωβίζοντας κυβερνήσεις και οργανισμούς σε συγκεκριμένα οικοσυστήματα.
• Νομικές επιπλοκές (Cloud Act): Η αμερικανική νομοθεσία επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, την πρόσβαση των αρχών των ΗΠΑ σε δεδομένα που αποθηκεύονται από αμερικανικές εταιρείες, ανεξαρτήτως του πού βρίσκονται φυσικά οι servers, δημιουργώντας άμεση σύγκρουση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο GDPR.

Το ολλανδικό σχήμα διαφέρει ριζικά από προηγούμενες ευρωπαϊκές προσπάθειες. Η Open Cloud Alliantie εδράζεται σε τρεις βασικούς τεχνικούς και εμπορικούς πυλώνες:

1. Κοινά Τεχνικά Πρότυπα (Διαλειτουργικότητα): Οι εταιρείες της συμμαχίας υιοθετούν κοινά πρωτόκολλα και open-source τεχνολογίες. Ο πελάτης θα μπορεί να μεταφέρει τα δεδομένα του από τον έναν πάροχο στον άλλον χωρίς τεχνικές τριβές ή εξωφρενικά κόστη μεταφοράς δεδομένων, διασφαλίζοντας ευελιξία στο IT infrastructure.
2. Ανοικτός Εσωτερικός Ανταγωνισμός: Η συνεργασία ενεργοποιείται κυρίως κατά τη διεκδίκηση μεγάλων κυβερνητικών έργων όπου απαιτούνται αθροιστικά μεγάλα μεγέθη data centers και υπολογιστικής ισχύος. Στην καθημερινή εμπορική τους δραστηριότητα, οι επτά εταιρείες παραμένουν ανταγωνιστές, εγγυώμενες την απουσία εναρμονισμένων πρακτικών (price fixing).
3. Η Ρήτρα Κυριαρχίας: Πρόκειται για την πιο ισχυρή γραμμή άμυνας απέναντι στην αμερικανική επέκταση. Εάν μία από τις επτά ολλανδικές εταιρείες γίνει στόχος εξαγοράς από μη ευρωπαϊκό όμιλο, τα υπόλοιπα μέλη της συμμαχίας αναλαμβάνουν αυτόματα την απορρόφηση του ρόλου και των ευαίσθητων δεδομένων της. Αυτό διασφαλίζει ότι οι κρατικές πληροφορίες θα παραμένουν πάντα υπό ευρωπαϊκή δικαιοδοσία.

Στο παρελθόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπάθησε να επιβάλει την ψηφιακή της ανεξαρτησία μέσω του GAIA-X, ενός ευρωπαϊκού εγχειρήματος για το κυρίαρχο cloud. Η προσπάθεια, ωστόσο, αποδείχθηκε εξαιρετικά δυσκίνητη λόγω γραφειοκρατίας και έλλειψης ευελιξίας στην εφαρμογή. Η Ευρώπη καινοτομεί στη ρύθμιση (βλ. Digital Markets Act), αλλά συχνά υστερεί στην κλιμάκωση των υποδομών.

Η Open Cloud Alliantie ακολουθεί την αντίθετη διαδρομή. Πρόκειται για μια bottom-up πρωτοβουλία από καθιερωμένες, μεσαίου και μεγάλου μεγέθους επιχειρήσεις, οι οποίες αναγνωρίζουν την τεχνική πραγματικότητα και αποφασίζουν να ενοποιήσουν τα API τους αντί να προσπαθήσουν να κατασκευάσουν ένα ενιαίο σύστημα υποδομών από το μηδέν.

Η άποψη του Techgear

Η δημιουργία της Open Cloud Alliantie καταδεικνύει μια ρεαλιστική αντίληψη του τεχνολογικού παρόντος. Οι εθνικοί πάροχοι αδυνατούν να ανταγωνιστούν αυτόνομα την κεφαλαιακή ισχύ και την τεράστια έρευνα και ανάπτυξη (R&D) της αμερικανικής Big Tech. Το μοντέλο της κοινής τήρησης προτύπων διατηρώντας ταυτόχρονα τον ανταγωνισμό στις πωλήσεις, σε συνδυασμό με την αυστηρή ρήτρα κυριαρχίας σε περιπτώσεις εξαγορών, προσφέρει ένα βιώσιμο σχέδιο δημιουργίας ανθεκτικών υποδομών IT. 

Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η τοποθέτηση κρίσιμων κρατικών δεδομένων αποκλειστικά σε τρία αμερικανικά «καλάθια» αποτελεί εγγενή δομικό κίνδυνο. Η ολλανδική προσέγγιση επιβεβαιώνει πως η απάντηση δεν βρίσκεται στην κατασκευή ενός τεράστιου εθνικού server, αλλά στη δημιουργία ευέλικτων, πλήρως διαλειτουργικών τοπικών δικτύων.