Το «φορτηγό» της Ιαπωνίας μετατρέπεται σε διαστημικό εργαστήριο

Η Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία (JAXA) έχει κάθε λόγο να πανηγυρίζει, καθώς το νέο της διαστημικό φορτηγό, το HTV-X, ολοκλήρωσε με επιτυχία την πρώτη του αποστολή, προσεγγίζοντας και δένοντας με τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) μετά από μια ομαλή πτήση τεσσάρων ημερών. Η επιτυχία αυτή δεν είναι μόνο μια νίκη για την ίδια την JAXA, αλλά και για τον πύραυλο H3 της Mitsubishi Heavy Industries, το νέο όχημα εκτόξευσης της χώρας, που μόλις απέδειξε την αξιοπιστία του.

Το HTV-X απογειώθηκε την Κυριακή από το διαστημικό κέντρο Τανεγκασίμα, πάνω στον πύραυλο H3, και έφτασε στον προορισμό του την Πέμπτη. Το ρομποτικό μπράτσο του ISS το συνέλαβε και το οδήγησε με ακρίβεια στη θέση πρόσδεσης, ολοκληρώνοντας το κρίσιμο κομμάτι της αποστολής.

Το σκάφος μετέφερε την καθιερωμένη «ανάσα ζωής» για το πλήρωμα του σταθμού με προμήθειες τροφίμων, επιστημονικά όργανα και εξοπλισμό συντήρησης. Ανάμεσα στα ωφέλιμα φορτία ξεχώριζε το DRCS (Demonstration System for CO₂ Removal), ένα σύστημα απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα μικρότερο και ελαφρύτερο από τα υπάρχοντα. Οι μηχανικοί της JAXA φιλοδοξούν ότι η επιτυχής δοκιμή του στο ISS θα ανοίξει τον δρόμο για τη χρήση του στο Lunar Gateway, τον μελλοντικό διαστημικό σταθμό που θα περιστρέφεται γύρω από τη Σελήνη, στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis της NASA.

Σε αντίθεση με τα περισσότερα διαστημικά φορτηγά, που μετά την ολοκλήρωση της αποστολής τους γεμίζονται με σκουπίδια και καταστρέφονται στην ατμόσφαιρα, το HTV-X σχεδιάστηκε για να έχει δεύτερη ζωή. Μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα έως και 18 μήνες μετά την αποσύνδεσή του από τον σταθμό, φιλοξενώντας νέα πειράματα ή μικρούς δορυφόρους.

Σε αυτή την πρώτη αποστολή, το HTV-X μεταφέρει τέσσερα ξεχωριστά πειράματα που θα ενεργοποιηθούν αργότερα, όταν το σκάφος απομακρυνθεί από τον ISS:

• H-SSOD: ένας μηχανισμός για την εκτόξευση μικροδορυφόρων, δίνοντας στη JAXA τη δυνατότητα να πραγματοποιεί αποστολές μικρής κλίμακας χωρίς την ανάγκη νέας εκτόξευσης.
• Mt. FUJI: ένα πείραμα που χρησιμοποιεί λέιζερ για τη μέτρηση προσανατολισμού στο Διάστημα, κρίσιμο για μελλοντικά αυτόνομα συστήματα πλοήγησης.
• DELIGHT: μια δοκιμή αναδιπλούμενης ελαφριάς κεραίας, σχεδιασμένης να ξεδιπλώνεται στο Διάστημα με ελάχιστο βάρος.
• SDX: ένα πείραμα για νέας γενιάς ηλιακά κύτταρα, τα οποία υπόσχονται αυξημένη ενεργειακή απόδοση για μελλοντικές αποστολές.

Η δυνατότητα να επαναχρησιμοποιείται ή να μετατρέπεται σε εργαστήριο καθιστά το HTV-X μοναδικό στο είδος του. Πρόκειται για ένα βήμα προς μια νέα γενιά «έξυπνων» φορτηγών που δεν θα είναι απλώς μεταφορικά μέσα, αλλά ενεργά εργαλεία έρευνας.

Η αποστολή αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία για την JAXA και για τη Mitsubishi Heavy Industries. Ο πύραυλος H3, στον οποίο βασίζεται πλέον η ιαπωνική διαστημική στρατηγική, είχε αντιμετωπίσει δυσκολίες κατά την ανάπτυξή του. Αν και η παρούσα εκτόξευση είναι η έκτη χρονικά, θεωρείται η έβδομη στη σειρά, καθώς ο προηγούμενος πύραυλος με νέα διάταξη κινητήρων είχε αποσυρθεί μετά από προβλήματα κατά τις δοκιμές του Ιουλίου.

Η επιτυχία του HTV-X επισφράγισε την αξιοπιστία του H3, που τώρα μετρά πέντε επιτυχημένες εκτοξεύσεις μετά την αρχική αποτυχία του. Για την Ιαπωνία, αυτή η αποστολή αποτελεί σαφές μήνυμα ότι μπορεί να σταθεί αυτόνομα στο πεδίο των διαστημικών μεταφορών, ανταγωνιζόμενη διεθνείς παίκτες όπως η SpaceX και η Northrop Grumman.

Το HTV-X διαδέχεται το παλαιότερο HTV, το οποίο πραγματοποίησε εννέα επιτυχημένες αποστολές προς τον ISS από το 2009 έως το 2020. Ωστόσο, το νέο μοντέλο είναι πιο αποδοτικό, ελαφρύτερο και κυρίως επαναπροσαρμόσιμο σε διάφορες αποστολές. Η δυνατότητα να παραμείνει σε τροχιά ως ανεξάρτητη πλατφόρμα έρευνας αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής της JAXA για το μέλλον.

[source]