Το Stanford ετοιμάζει καθολικό εμβόλιο έναντι ιών, βακτηρίων και αλλεργιών

Σύνοψη

• Χρηματοδότηση ύψους $18 εκατ.: Η ομάδα του Stanford Medicine έλαβε στρατηγική επιχορήγηση διάρκειας 4,5 ετών από τον βρετανικό οργανισμό ARIA (Advanced Research and Invention Agency).
• Στόχευση στην έμφυτη ανοσία: Το νέο ρινικό εμβόλιο ενεργοποιεί το έμφυτο ανοσοποιητικό σύστημα, δημιουργώντας ευρεία και διαρκή ανθεκτικότητα, παρακάμπτοντας την ανάγκη για παραγωγή αντισωμάτων συγκεκριμένων παθογόνων.
• Καθολική προστασία: Η πλατφόρμα σχεδιάζεται για να προσφέρει άμυνα απέναντι σε ιούς (γρίπη, COVID-19), βακτήρια (πνευμονία) και κοινά αλλεργιογόνα (γύρη, ακάρεα σκόνης).
• Συνεργασία σε ευρωπαϊκό έδαφος: Η ανάπτυξη προχωρά με τη συνδρομή του Imperial College London για την υποστήριξη της παραγωγής και των επερχόμενων κλινικών δοκιμών Φάσης 1 και 2.
• Ορίζοντας ολοκλήρωσης: Στόχος είναι η διάθεση του καθολικού εμβολίου στα συστήματα υγείας μέσα στην επόμενη δεκαετία, με τις δοκιμές ασφαλείας να έχουν ήδη δρομολογηθεί.

Η έρευνα στον τομέα της ανοσολογίας αποκτά μια εντελώς νέα διάσταση, καθώς το Stanford Medicine εξασφάλισε χρηματοδότηση 18 εκατομμυρίων δολαρίων από τη βρετανική υπηρεσία Advanced Research and Invention Agency (ARIA). Το πρόγραμμα διάρκειας τεσσεράμισι ετών (Sustained Viral Resilience) εστιάζει αποκλειστικά στην ανάπτυξη μιας «καθολικής» πλατφόρμας εμβολίων που επιδιώκει την ολοκληρωτική προστασία του ανθρώπινου οργανισμού από πληθώρα αναπνευστικών απειλών, μεταβάλλοντας τα δεδομένα της προληπτικής ιατρικής.

Πώς λειτουργεί το καθολικό εμβόλιο του Stanford

Το καθολικό εμβόλιο χορηγείται ρινικά και στοχεύει στην έμφυτη ανοσία, σε αντίθεση με τα παραδοσιακά σκευάσματα που εστιάζουν στην προσαρμοστική. Επαναπρογραμματίζοντας εξειδικευμένα Τ-λεμφοκύτταρα, το σύστημα διατηρεί την έμφυτη άμυνα του οργανισμού σε εγρήγορση για εβδομάδες ή μήνες, προσφέροντας άμεση και ευρεία προστασία απέναντι σε πολλαπλές μεταλλάξεις αναπνευστικών παθογόνων, βακτηρίων αλλά και αλλεργιογόνων.

Τα σημαντικότερα τεχνικά δεδομένα της πλατφόρμας:

• Μέθοδος χορήγησης: Ρινική, ενισχύοντας την ανοσία στους βλεννογόνους του αναπνευστικού συστήματος όπου συνήθως εισέρχονται οι ιοί.
• Μηχανισμός δράσης: Ενεργοποίηση και παρατεταμένη εγρήγορση του έμφυτου ανοσοποιητικού, του πρώτου, άμεσου συστήματος άμυνας, μέσω της αξιοποίησης ρυθμιστικών Τ-λεμφοκυττάρων.
• Στόχευση: Κορωνοϊοί (COVID-19), ιοί της γρίπης, βακτήρια που προκαλούν πνευμονία και αλλεργιογόνα (π.χ. ακάρεα, γύρη).

Η σημερινή ιατρική πραγματικότητα βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στον ερεθισμό του προσαρμοστικού ανοσοποιητικού συστήματος. Τα σημερινά εμβόλια ενεργοποιούν παραγωγή Τ-κυττάρων και αντισωμάτων που στοχεύουν σε πολύ συγκεκριμένα παθογόνα. Το μειονέκτημα αυτής της διαδικασίας έγκειται στην ίδια τη φύση των ιών, οι οποίοι μεταλλάσσονται διαρκώς προκειμένου να διαφύγουν από την ανοσιακή απάντηση. Αυτός είναι και ο τεχνικός λόγος για τον οποίο η φαρμακευτική βιομηχανία αναγκάζεται να επανασχεδιάζει τα εμβόλια της εποχικής γρίπης ή της COVID-19 κάθε χρόνο.

Η μελέτη του Δρ. Pulendran αξιοποιεί την ικανότητα των προσαρμοστικών ανοσοκυττάρων (συγκεκριμένων τύπων Τ-λεμφοκυττάρων) να «διδάξουν» και να επαναπρογραμματίσουν την έμφυτη ανοσία. Αντί η έμφυτη ανοσία να δρα αποκλειστικά σε κλίμακα ημερών με μη-ειδική φλεγμονή, μετατρέπεται σε ένα σύστημα άμυνας μακράς διαρκείας. Αυτή η ανακάλυψη καταρρίπτει τα όρια μεταξύ των δύο βραχιόνων του ανοσοποιητικού, καθιστώντας τον οργανισμό έτοιμο να αποκρούσει άγνωστες μέχρι πρότινος μεταλλάξεις.

Καταστολή αλλεργικών αντιδράσεων: Μια διπλή νίκη

Η εφαρμογή του καθολικού εμβολίου του Stanford Medicine επεκτείνεται και στην αντιμετώπιση κοινών αλλεργιών. Ενεργοποιώντας την έμφυτη ανοσία μέσω αυτής της οδού, μετριάζεται σημαντικά η υπερβολική αλλεργική απόκριση του οργανισμού.

Αυτό το παράπλευρο όφελος προκύπτει από την καταστολή της φλεγμονής και της ανεξέλεγκτης παραγωγής βλέννας που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς όταν εκτίθενται σε αλλεργιογόνα. Η ενίσχυση του έμφυτου ανοσοποιητικού δεν αφήνει περιθώρια στις ουσίες όπως η γύρη να προκαλέσουν τον καταρράκτη των αντιδράσεων που χαρακτηρίζουν τη συμπτωματολογία του άσθματος ή της αλλεργικής ρινίτιδας.

Κλινικές δοκιμές και ευρωπαϊκή συνεργασία

Τα επόμενα βήματα της ερευνητικής ομάδας αφορούν τη μετάβαση από το εργαστήριο στον άνθρωπο. Η επιχορήγηση των 18 εκατομμυρίων δολαρίων επιτρέπει την έναρξη διεξοδικών τοξικολογικών μελετών και διαδικασιών Good Manufacturing Practice (GMP) για να διασφαλιστεί η υψηλή ποιότητα της παραγωγής. Σε αυτό το κομμάτι, η συμμετοχή του Imperial College London είναι καθοριστικής σημασίας, μιας και οι ερευνητές του θα συμβάλουν αποφασιστικά στις κανονιστικές διαδικασίες μετάφρασης και πιστοποίησης.

Ο οδικός χάρτης προβλέπει κλινικές δοκιμές Φάσης 1 και 2, κατά τις οποίες θα αξιολογηθεί η ιδανική δοσολογία, η ασφάλεια και η ανάπτυξη σε ανθρώπινο πληθυσμό. Το αποκορύφωμα αυτής της προσπάθειας θα είναι ένα ελεγχόμενο μοντέλο πρόκλησης λοίμωξης, όπου θα μετρηθεί απόλυτα ποσοτικοποιημένα η προστασία που προσφέρει η ρινική χορήγηση έναντι πραγματικών παθογόνων.