Διάγνωση καρκίνου στόματος χωρίς βιοψία σε 60 λεπτά

Σύνοψη

• Το νέο τεστ qMIDS-V3 αντικαθιστά τις επώδυνες βιοψίες στόματος με ένα απλό επίχρισμα (swab) κυττάρων, λειτουργώντας με μη επεμβατικό τρόπο.
• Επιτυγχάνει ποσοστό ακρίβειας 95.5% (με false-positive και false-negative κάτω του 5%) και παρέχει αποτελέσματα σε λιγότερο από μία ώρα.
• Εκτιμάται ότι θα αποτρέψει πάνω από το 90% των άσκοπων χειρουργικών βιοψιών με νυστέρι σε ασθενείς με χαμηλό κίνδυνο.
• Αναπτύχθηκε από το Queen Mary University of London και αναμένεται να είναι διαθέσιμο για ευρεία κλινική χρήση μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Το σύστημα qMIDS-V3 αποτελεί μια μη επεμβατική διαγνωστική μέθοδο που χρησιμοποιεί μια απλή μπατονέτα για τη συλλογή επιφανειακών κυττάρων. Αναλύοντας την έκφραση mRNA τεσσάρων γονιδίων, επιτυγχάνει ακρίβεια 95.5% στην ανίχνευση του καρκίνου εντός μίας ώρας, αποτρέποντας το 90% των περιττών και επώδυνων βιοψιών με νυστέρι.

Ο καρκίνος της στοματικής κοιλότητας και των χειλέων κατατάσσεται παγκοσμίως ανάμεσα στις πλέον αυξανόμενες αιτίες πρόωρου θανάτου, σύμφωνα με τα δεδομένα του Global Burden of Disease. Περισσότεροι από 650.000 άνθρωποι διαγιγνώσκονται ετησίως και οι βασικοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν τη χρήση καπνού, την κατανάλωση αλκοόλ, τη μόλυνση από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) και τις βλάβες από την ηλιακή ακτινοβολία. Το σημαντικότερο ιατρικό κενό εντοπίζεται στο γεγονός ότι πάνω από το 53% των κρουσμάτων διαγιγνώσκονται στο Στάδιο IV, όταν η νόσος βρίσκεται στην πλέον προχωρημένη της φάση και οι πιθανότητες επιβίωσης έχουν μειωθεί δραματικά.

Η καθυστέρηση στη διάγνωση οφείλεται κυρίως στον τρόπο διεξαγωγής των εξετάσεων. Μέχρι σήμερα, όταν εντοπίζεται μια ύποπτη αλλοίωση (π.χ., αποχρωματισμένες κηλίδες ή επίμονα έλκη στα χείλη, τα ούλα ή τη γλώσσα), η μοναδική αξιόπιστη οδός επιβεβαίωσης είναι η βιοψία με νυστέρι. Η διαδικασία αυτή είναι επεμβατική, άκρως επώδυνη (ιδιαίτερα όταν αφορά αφαιρέσεις ιστού από τη γλώσσα), δημιουργεί κίνδυνο λοιμώξεων και δυσκολεύει την επούλωση.

Επειδή η πλειονότητα αυτών των αλλοιώσεων, γνωστών ως δυνητικά κακοήθεις διαταραχές του στόματος (OPMDs), είναι τελικά καλοήθεις, ένα τεράστιο ποσοστό ασθενών υποβάλλεται σε χειρουργική παρέμβαση χωρίς ουσιαστικό λόγο. Βρετανικά κλινικά δεδομένα από ελέγχους δεκαετίας κατέδειξαν ότι το 92.5% έως 99.5% των ασθενών που παραπέμπονται για βιοψία δεν φέρουν καρκινικά κύτταρα. Συνεπώς, τόσο το σύστημα υγείας όσο και οι ασθενείς επιβαρύνονται υπέρμετρα.

Η τεχνολογία qMIDS-V3 και τα κλινικά ευρήματα

Η επιστημονική ομάδα υπό τον Καθηγητή Μοριακής Στοματικής Ογκολογίας στο Queen Mary, Muy-Teck Teh, ανέπτυξε την τρίτη έκδοση του συστήματος qMIDS, η οποία δεν απαιτεί καν την παραμικρή αφαίρεση ιστού (microbiopsy). Το νέο πρωτόκολλο βασίζεται στη χρήση μίας μικρής βούρτσας-μπατονέτας για τη λήψη επιφανειακών κυττάρων από την αλλοίωση και τη συγκριτική ανάλυση αυτών με ένα υγιές δείγμα από άλλο σημείο του στόματος του ίδιου ασθενή.

Το δείγμα εξετάζεται βιοχημικά ως προς τα επίπεδα έκφρασης συγκεκριμένων γονιδίων (mRNA) που συνδέονται άμεσα με τον καρκίνο του στόματος. Το εντυπωσιακό στοιχείο, το οποίο πιστοποιείται από τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Biomarker Research, είναι πως η συγκεκριμένη μη επεμβατική λήψη προσφέρει συγκρίσιμα αποτελέσματα με την ανάλυση συμπαγούς ιστού. Οι τέσσερις γονιδιακοί δείκτες παράγουν ένα εξαιρετικά ισχυρό βιολογικό σήμα, το οποίο αρκεί για να διαχωρίσει τις κακοήθεις από τις καλοήθεις κυτταρικές δομές σε μοριακό επίπεδο, πριν καν αυτές γίνουν αντιληπτές με γυμνό μάτι.

Η ακρίβεια αγγίζει το 95.5%, παρέχοντας το τελικό πόρισμα εντός μίας ώρας. Αυτή η εξέλιξη επιτρέπει στους κλινικούς ιατρούς να διαχωρίζουν άμεσα, στο περιβάλλον του ιατρείου, τα περιστατικά που απαιτούν επιπλέον ογκολογική παρέμβαση από εκείνα που χρειάζονται απλώς παρακολούθηση.

Η σημασία της επαναληψιμότητας

Η έλλειψη πόνου και η αποφυγή τομών προσδίδουν στο τεστ ένα επιπλέον στρατηγικό πλεονέκτημα στην κλινική πρακτική, την ικανότητα συνεχούς και τακτικής παρακολούθησης των ασθενών. Οι ασθενείς με επίμονες αλλοιώσεις (OPMDs) διατρέχουν διαρκή κίνδυνο κακοήθους μετασχηματισμού της πάθησής τους. Με την παραδοσιακή μέθοδο, η διενέργεια πολλαπλών χειρουργικών βιοψιών στον ίδιο ασθενή, σε βάθος ετών, είναι πρακτικά ανέφικτη, με αποτέλεσμα πολλοί να αποφεύγουν τις επανεξετάσεις.

Με τη χρήση του επιχρίσματος qMIDS-V3, ο ασθενής μπορεί να επαναλαμβάνει την εξέταση με την ίδια ευκολία που πραγματοποιεί έναν καθαρισμό δοντιών. Η σταθερή ιχνηλάτηση αυτών των περιπτώσεων διασφαλίζει ότι, αν τα κύτταρα ξεκινήσουν να μεταλλάσσονται σε κακοήθη, η ιατρική κοινότητα θα παρέμβει στο αρχικό στάδιο της νόσου, εξασφαλίζοντας τα μέγιστα δυνατά ποσοστά επιβίωσης.