Εντυπωσιακή εικόνα από τον πίδακα πλάσματος της υπερμεγέθους μαύρης τρύπας στον γαλαξία M87

Ο γαλαξίας M87 είναι τερατώδης, καθώς περιέχει αρκετά τρισεκατομμύρια αστέρια, σε σύγκριση με τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια του Γαλαξία μας, ενώ η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα στο κέντρο του εκτοξεύει μια απλωμένη δέσμη ενέργειας στο Διάστημα.
Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, που λειτουργεί από τη NASA και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), κατέγραψε μια νέα εικόνα αυτού του ενεργητικού κοσμικού γεγονότος, το οποίο παράγει μια δέσμη υπέρθερμου αερίου μήκους 3.000 ετών φωτός! Η NASA αποκαλεί αυτόν τον πίδακα «σαν καμινέτο» και φαίνεται να προκαλεί την έκρηξη πολλών άστρων κοντά στην τροχιά του.

«Δεν ξέρουμε τι συμβαίνει, αλλά είναι απλώς ένα πολύ συναρπαστικό εύρημα», δήλωσε σε ανακοίνωση της υπηρεσίας ο Alec Lessing του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας για το εύρημα. «Αυτό σημαίνει ότι κάτι λείπει από την κατανόηση μας για το πώς αλληλεπιδρούν οι πίδακες των μαύρων τρυπών με το περιβάλλον τους».

Οι ίδιες οι μαύρες τρύπες δεν παράγουν φως. Αλλά το υλικό μπορεί να περιστρέφεται γρήγορα γύρω από αυτές, σχηματίζοντας έναν ζωντανό «δίσκο προσαύξησης» που εκπέμπει φως. Και, μερικές φορές το υλικό που πέφτει σε μια μαύρη τρύπα μπορεί να «αναδρομολογηθεί» σε δύο πίδακες, που εκτοξεύονται προς αντίθετες κατευθύνσεις, εξήγησε η NASA.

Στην παρακάτω εικόνα του τηλεσκοπίου Hubble, ο κολοσσιαίος ελλειπτικός γαλαξίας Μ87, ο οποίος έχει σχήμα γιγάντιου αυγού, μοιάζει με «μια ημιδιαφανή, ασαφή λευκή μπάλα βαμβακιού», εξήγησε ο ESA. Ο πίδακας, όπως μπορείτε να δείτε, είναι η κυματιστή μπλε ακτίνα που εκτοξεύεται από τον γαλαξιακό πυρήνα, όπου βρίσκεται η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα που έχει τη μάζα 5,4 δισεκατομμυρίων Ήλιων.

Καθώς ο πίδακας εκτοξεύεται μέσα στον γαλαξία, οι αστρονόμοι υποψιάζονται ότι πυροδοτεί έναν τύπο αστρικής έκρηξης που ονομάζεται «νόβα». Αυτές οι εκρήξεις συμβαίνουν σε συστήματα διπλών αστέρων με ένα γηρασμένο αστέρι, το οποίο είναι διογκωμένο και αποβάλλει τα στρώματά του, και έναν λευκό νάνο, ο οποίος είναι ο καυτός πυρήνας ενός ηλιόμορφου αστέρα που έχει αποβάλει τη μάζα του. Το διογκωμένο άστρο ρίχνει υλικό (υδρογόνο) στον λευκό νάνο. «Όταν ο νάνος έχει συσσωρεύσει ένα επιφανειακό στρώμα υδρογόνου βάθους ενός χιλιομέτρου, το στρώμα αυτό εκρήγνυται σαν μια γιγαντιαία πυρηνική βόμβα», εξηγεί η υπηρεσία, και στη συνέχεια η σταδιακή διαδικασία ανανεώνεται.

Σε σύγκριση με τον υπόλοιπο γαλαξία, οι ερευνητές βρήκαν διπλάσιο αριθμό νόβα να συμβαίνουν στην περιοχή αυτού του ζωηρού μπλε πίδακα από ό,τι σε άλλα σημεία του M87. «Υπάρχει κάτι που ο πίδακας προκαλεί στα αστρικά συστήματα που περιπλανώνται στη γύρω γειτονιά», δήλωσε ο Lessing. «Ίσως το τζετ με κάποιο τρόπο να ρίχνει καύσιμα υδρογόνου στους λευκούς νάνους, προκαλώντας τους να εκρήγνυνται πιο συχνά». Ωστόσο, μια σειρά από άλλες πιθανότητες θα μπορούσαν επίσης να το εξηγήσουν.

Οι αστρονόμοι θα συνεχίσουν να παρακολουθούν αυτή την ενεργητική περιοχή του Διαστήματος. Πρόκειται για ένα κοσμικό μυστήριο που ξετυλίγεται σιγά σιγά.

[via]