Η Meta πιέζει την Καλιφόρνια για νομική ασυλία στις αγωγές προστασίας ανηλίκων

Σύνοψη

• Η Meta πραγματοποιεί εκτεταμένες επαφές με νομοθέτες της Πολιτείας της Καλιφόρνια για να εξαιρεθεί από τους αυστηρούς όρους του νέου νομοσχεδίου AB 2.
• Το νομοσχέδιο προβλέπει εξοντωτικά πρόστιμα, τα οποία μπορούν να αγγίξουν το 1 εκατομμύριο δολάρια ανά παιδί, εφόσον αποδειχθεί ότι ο σχεδιασμός της πλατφόρμας βλάπτει την ψυχική υγεία.
• Ως αντάλλαγμα για τη «νομική ασπίδα», η εταιρεία προτείνει την καθολική εφαρμογή προεπιλεγμένων ρυθμίσεων ασφαλείας, όπως η απενεργοποίηση της αυτόματης αναπαραγωγής βίντεο και ο αυστηρός έλεγχος στα προσωπικά μηνύματα.
• Οι οργανώσεις προστασίας παιδιών αντιδρούν έντονα, τονίζοντας ότι οι υπάρχοντες «Λογαριασμοί Εφήβων» της Meta δεν επαρκούν για να αποτρέψουν τον αλγοριθμικό εθισμό.
• Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο οι τεχνολογικοί κολοσσοί αντιμετωπίζουν την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Meta επιδιώκει να θωρακιστεί νομικά απέναντι στο νομοσχέδιο AB 2 της Καλιφόρνια, προτείνοντας τροπολογίες που την εξαιρούν από δυνητικά πρόστιμα 1 εκατ. δολαρίων ανά παιδί. Ως συμβιβασμό, η εταιρεία δεσμεύεται για την επιβολή προεπιλεγμένων λειτουργιών ασφαλείας, στοχεύοντας στην αποφυγή δυσβάσταχτων αποζημιώσεων για βλάβες στην ψυχική υγεία των ανηλίκων από τον σχεδιασμό των εφαρμογών της.

Κύρια σημεία νομοσχεδίου και προτάσεων

• Μέγιστο πρόστιμο: Έως 1.000.000 δολάρια ανά ανήλικο χρήστη για αποδεδειγμένη βλάβη μέσω εσκεμμένου αλγοριθμικού εθισμού.
• Πρόταση εξαίρεσης: Πλήρης νομική ασυλία για εταιρείες που τηρούν μια “εγκεκριμένη λίστα” εργαλείων ασφαλείας.
• Βασικές ρυθμίσεις Meta: Ενσωμάτωση αυτόματης απενεργοποίησης autoplay, αποκλεισμός ανεπιθύμητων DMs, αυτόματη ανίχνευση ηλικίας μέσω AI.
• Στάδιο νομοθέτησης: Το νομοσχέδιο AB 2 οδηγείται σε κρίσιμες ακροάσεις εντός της εβδομάδας, υπό το βάρος του έντονου εταιρικού lobbying.

Η ανατομία του νομοσχεδίου AB 2 και ο ρόλος του lobbying

Η πίεση που ασκείται από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ κορυφώνεται. Το νομοσχέδιο AB 2 της Πολιτείας της Καλιφόρνια έχει σχεδιαστεί για να μεταθέσει την ευθύνη της ψυχικής βλάβης από τους χρήστες απευθείας στους δημιουργούς των αλγορίθμων. Ο πυρήνας της νομοθεσίας στοχεύει στον ίδιο τον τεχνικό σχεδιασμό. Οι νομοθέτες δεν εστιάζουν αποκλειστικά στο περιεχόμενο, αλλά στον τρόπο παράδοσής του: στον ατέρμονο κύκλο κύλισης (infinite scroll), στις ειδοποιήσεις δέσμευσης προσοχής (push notifications) και στην αλγοριθμική ενίσχυση τοξικών προτύπων.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, οι λομπίστες της Meta προσέγγισαν τους αρμόδιους νομοθέτες με συγκεκριμένα προσχέδια τροπολογιών. Η πρόταση της εταιρείας δημιουργεί μια «ασφαλή διέλευση». Αν η πλατφόρμα ενεργοποιήσει μια σειρά από ρυθμίσεις, όπως η αποτροπή εμφάνισης ακατάλληλου περιεχομένου μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων moderation και η επιβολή περιορισμών στην αποστολή απευθείας μηνυμάτων (DMs), τότε αυτομάτως αποκλείεται η δυνατότητα επιβολής των προβλεπόμενων εξοντωτικών προστίμων.

Οι συνήγοροι προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών καταγγέλλουν τη στρατηγική. Ισχυρίζονται ότι η εθελοντική υιοθέτηση των Λογαριασμών Εφήβων (Teen Accounts) που ανακοίνωσε πρόσφατα η Meta, δεν επιλύει το ριζικό πρόβλημα του αλγοριθμικού εθισμού.

Το δικαστικό προηγούμενο και τα οικονομικά δεδομένα

Η πρωτοβουλία της Meta να προλάβει την επιβολή του νομοσχεδίου AB 2 δεν είναι τυχαία. Η εταιρεία προέρχεται από διαδοχικές νομικές ήττες που απειλούν ευθέως το επιχειρηματικό της μοντέλο. Τον Μάρτιο του 2026, το δικαστήριο απέρριψε την προσπάθεια της Meta και της Google να ακυρώσουν αγωγές που τις καθιστούσαν υπεύθυνες για τα σχεδιαστικά χαρακτηριστικά των προϊόντων τους που βλάπτουν την ψυχική υγεία.

Το ισχυρότερο νομικό προηγούμενο διαμορφώθηκε στο Νέο Μεξικό. Εκεί, το σώμα των ενόρκων υποχρέωσε τη Meta να καταβάλει το αστρονομικό ποσό των 375 εκατομμυρίων δολαρίων, κρίνοντας ότι η εταιρεία προώθησε παραπλανητικά την πλατφόρμα της (Instagram και Facebook) ως ένα ασφαλές περιβάλλον για ανηλίκους, αγνοώντας συνειδητά τα δικά της εσωτερικά δεδομένα. Το νομοσχέδιο AB 2 με την πρόβλεψη για πρόστιμα της τάξης του 1 εκατ. δολαρίων ανά καταγεγραμμένο χρήστη με βλάβη, σημαίνει ότι μια αντίστοιχη ομαδική αγωγή στην Καλιφόρνιαμπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις δισεκατομμυρίων που ενδέχεται να κλονίσουν τη μετοχική σταθερότητα του κολοσσού.

Ο αντίκτυπος για την Ευρώπη

Η εξέλιξη αυτή στις ΗΠΑ δημιουργεί ένα ντόμινο ρυθμιστικών εξελίξεων που επηρεάζει άμεσα τον Έλληνα χρήστη. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA) ήδη επιβάλλει στις Πολύ Μεγάλες Διαδικτυακές Πλατφόρμες (VLOPs) την υποχρέωση διενέργειας αυστηρών εκτιμήσεων συστημικού κινδύνου, ειδικά όσον αφορά τους ανηλίκους.

Για τους Έλληνες εφήβους (13-17 ετών), αυτό σημαίνει ότι οι νέοι περιορισμοί θα ενταθούν. Ήδη οι λογαριασμοί εφήβων στην Ελλάδα (Teen Accounts) περνούν αυτόματα σε προφίλ υψηλής ιδιωτικότητας κατά την εγγραφή. Τα δεδομένα τοποθεσίας και οι στοχευμένες διαφημίσεις με βάση την ψηφιακή συμπεριφορά έχουν απενεργοποιηθεί προεπιλεγμένα. Εάν το νομοσχέδιο της Καλιφόρνια ψηφιστεί χωρίς τη «νομική ασπίδα» που αιτείται η Meta, είναι δεδομένο ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ήδη διερευνά το Meta και το TikTok, θα υιοθετήσει αντίστοιχα δραστικές κυρώσεις, προσαρμοσμένες στα οικονομικά μεγέθη της Ε.Ε. (έως 6% του παγκόσμου τζίρου). Η πίεση μεταφέρεται συνεπώς και στην ελληνική Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) ως Εθνικό Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών, η οποία οφείλει να εποπτεύει την εφαρμογή αυτών των προστατευτικών δικλείδων σε τοπικό επίπεδο.

Οι πλατφόρμες διανύουν μια φάση καθολικού ανασχεδιασμού. Τα εργαλεία αυτόματης ανίχνευσης ηλικίας που αναπτύσσει η Meta χρησιμοποιώντας μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης επιδιώκουν να αναγνωρίζουν τους πραγματικούς ανήλικους που συνήθως δηλώνουν ψευδή ηλικία κατά την εγγραφή, σαρώνοντας τα μοτίβα συμπεριφοράς τους.